Bahuslaŭcy

333333

Багуслаўцы (Bogusławce) – колішні маёнтак на тэрыторыі былога Пружанскага павету, на Палессі.

Мінуўшчына
Багуслаўцы – старадаўняя ўласнасьць розных шляхецкіх родаў, адным з першых шляхцічаў з Багуславіцаў (Bogusławicy) узгадваецца Сымон Юшковіч (Szymon Juszkowicz) у 1567 року.

У першае палове XVIII ст. узгадваецца як фальварак, які з’яўляецца чаткаю маёнтка Сялец, уладальнікамі якога былі прадстаўнікі магнацкага роду Сапегаў.
У 1730-м Аляксандр Павал Сапега разам з сынамі пазычаюць 26 000 злотых ад Віктара Бразоўскага (Wiktor Brzozowski) і ягонае жонкі Анэлі Адахоўскай (Aniela Odachowska), і аддаюць у карыстанне на 2 рокі Сялец разам з фальваркамі Каўшчына і Багуслаўцы.

Далей інфармацыя пра маёнтак адносіцца да другое паловы XVIII ст. Па дадзеным на 1775 рок Багуслаўцы належалі Баляславу Біспінгу (Bolesław Bisping von Gallen) [?1710-1785], маршалку Старадубоўскага павету, Вялікага Княства Літоўскага.

Баляслаў Біспінг каля 1740-га пабраўся шлюбам з Ружаю Адамовіч (Róża Adamowicz) і ў іх нарадзілася 3 сыны і 1 дачка: Jan Tadeusz Bisping [1741-1822]; Józef Bisping [?-1786]; Michał Bisping [?-1769] і Brygida (Bisping) Buchowiecka.

Бяляславу Біспінгу ў тыя часы таксама належылі вёскі: Ражковічы, Калядзічы, Вашчынічы, Харава, Росахі, Загалавічы (Zohałowicze), а таксама часткі Казлоў і Забаб’я, разам 232 дома.

З канца XVIII ст. маёнтак адміністратыўна з’яўляўся часткаю Наскоўскае воласьці, Пружанскага павету, што на Палессі.

Маёнтак на мапе 1850-х

Па дадзеным на 1890 рок ўладальнікам маёнтак з’яўляўся самы буйны землеўладальнік Пружанскага павету – Жыгімонт Гольч (Zygmunt Golcz).

Пісьменнік Каетан Крашэўскі, які трымаў ва ўладанні суседні маёнтак Доўгае, наступным чынам апісаў летні дзень блізу Багуслаўцаў у сваёй кнізе.

Wspomnienia i zapiski dzienne z lat 1830-1881

У 1907 року маёнтак набыў Юзэф Чарноцкі (Józef Czarnocki) [~1875-1940], сын уласьніка маёнтку Белавусаўшчына Люцыяна Чарноцкага (Lucjan Bolesław Czarnocki) [~1848-1905].

Маёнтак на мапе 1880-х

Пасьля Юзэф Чарноцкі набыў таксама маёнтак Засімавічы з фальваркамі Каралін і Абержа і падзяліў свае ўладаньні паміж дзецьмі. Маёнтак Багуслаўцы дастаўся Станіславу Чарноцкаму (Stanisław Czarnocki).

Перад Першаю Сусветнаю Вайною (да 1914) зямельныя надзелы маёнтку былі часткова парцэляваныя, 34 дзесяціны зямлі набылі 7 пакупнікоў.

У сп. Чарноцкіх было 2 вялікіх сядзібных дома. На тэрыторыі маёнтку дзейнічалі млын і сыраварня, быў пабудаваны шэраг гаспадарчых пабудоў: стайня, абора, дом для птушак – галубятня, пладовы сад і ставок, шырокі жалезная студня, да маёнтку належалі таксама вакольныя лясы.

Маёнтак на мапе 1931 року

Савецкі перыяд
З прыходам Савецкае ўлады маёнтак адабраны для патрэбаў работніцка-сялянскага камітэту. Станіслаў Чарноцкі, ветэран вайны супраць бальшавікоў і ягоны бацька Юзэф, арыштаваныя і трапілі ў рукі НКВД. Жонка Юзэфа, Раіса, была прысуджаная да спасылцы ў Сібір, дзе загінула падчас дэпартацыі.
Неўзабаве, падчас Нямецкае акупацыі, Ірэна Чарноцкая, жонка Станіслава, вярнулася ў Багуслаўцы, але павярнуць маёмасьць не атрымалася, таму яна пасялілася ў Пружане, дзе трымала невялікую краму. У 1945 року ў рамках рэпатрыяцыйнай акцыі выехала ў Польшчу.

Цяперашні стан
Месца сядзібнага дому зарасло маладымі вязамі. Двор быў акружаны 200-гадовымі ліпамі, высажанымі роўнымі шэрагамі, адзінкавымі дубамі і каналамі.
Напрыканцы 2011 – у пачатку 2012 року на загад старшыні гаспадаркі «Айчына» дрэвы прысядзібнага парку былі спілаваныя. Апрача ліп, пад вырубку трапіла і груша, якая зьяўлялася адною з самых вялікіх на Беларусі. Яна згаданая ў кнізе прафэсара А. Федарука «Стараўнія сядзібы Берасьцейшчыны». Груша мела чатыры ствалы і размах кроны 14 м.

444

Груша каля сядзібы, фота 2004 року

Багуслаўскі ставок, 2018

Паласа дрэваў: ліпа, альха, елі, клёны. 2018

Вялікая колькасьць цэглы на месцы маёнтку, 2018

Месца, дзе месьціўся маёнтак з сатэліту, 2018

Яшчэ раней у тым самым прысядзібным парку выпілілі да караня і павалілі рэдкі для нашага краю кедр.

dsc_0246-730x4871

Сямейная пахавальня Люцыяна Балеслава і Міхала (ягоны сын) Чарноцкіх на Пружанскіх могліцах

Krynicy:
polesie.org
tadeuszczernik.wordpress.com
Kajetan Kraszewski – Silva rerum. Wspomnienia i zapiski dzienne z lat 1830-1881. Kronika domowa., str. 307
be.wikipedia.org
P.Sz.Towpik – Szlachta traktu pruzanskiego z 1775 r.
www.geni.com
Eustachy Sapieha, Dom Sapieżyński, Warszawa, Państw. Wydawn. Nauk. PWN, 1995 rok, str. 684-685

6 thoughts on “Bahuslaŭcy

  1. Pingback-адсылка: Багуслаў Крашэўскі | Pružana

  2. Pingback-адсылка: Спіс уладальнікаў маёнткаў (1938) | Pružana

  3. Pingback-адсылка: Савецкая акупацыя Пружаньшчыны | Pružana

  4. Pingback-адсылка: Сьпіс уладальнікаў маёнткаў з 1880-х | Pružana

  5. Pingback-адсылка: Сьпіс Пружаскае шляхты 1775 року | Pružana

  6. Pingback-адсылка: Баляслаў Біспінг фон Галлен | Pružana

Пакінуць адказ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Змяніць )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Змяніць )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Змяніць )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Змяніць )

Connecting to %s